Aflossen bij een familiehypotheek

Waarom de Belastingdienst aflossen eist

Sinds 2013 geldt voor nieuwe eigenwoningschulden dat de lening binnen 360 maanden volledig moet worden afgelost via een annuïtair of lineair schema. Die regel geldt ook als de geldverstrekker je vader, moeder of een andere verwant is. De Belastingdienst controleert niet of je bij een bank of bij familie leent; zij kijken uitsluitend naar het aflossingsschema dat in de overeenkomst staat.

Ontbreekt dat schema, of wordt er in de praktijk niet conform afgelost, dan valt de lening in box 3 en verlies je de renteaftrek over de volledige restschuld. Dat is precies de reden waarom op familiehypotheekoverzicht.nl elk dossier een aflossingsschema bevat dat je kunt meesturen met de aangifte.

Annuïtair of lineair: wat kies je?

Bij annuïtair aflossen betaal je elke maand hetzelfde totaalbedrag. In het begin is het grootste deel rente; tegen het einde is het bijna volledig aflossing. Deze vorm is populair omdat de maandlast voorspelbaar is, wat prettig werkt als je ouders een vast bedrag op hun rekening willen zien.

Bij lineair aflossen is het aflossingsdeel elke maand gelijk. Het rentedeel daalt, dus de totale maandlast wordt gaandeweg lager. Over de volledige looptijd betaal je minder rente dan bij annuïtair, maar de eerste jaren zijn de lasten hoger. In de praktijk kiezen de meeste families voor annuïtair vanwege de gelijke maandlasten.

Welke vorm je ook kiest: leg het vast in de leningovereenkomst. De aflossingsvorm bepaalt namelijk de verhouding rente en aflossing in elke termijn, en dat heeft direct gevolg voor de renteaftrek per jaar.

Administratie en bewijs

Bij een bankhypotheek regelt de bank de administratie. Bij een familiehypotheek moet je dat zelf doen. Per termijn moet je kunnen laten zien hoeveel je hebt betaald, welk deel rente was en welk deel aflossing. Bankafschriften zijn daarbij het belangrijkste bewijs. Zorg dat de omschrijving bij elke overboeking verwijst naar het termijnnummer en de leningovereenkomst.

Op familiehypotheekoverzicht.nl registreer je betalingen direct in het overzicht. Het platform berekent automatisch hoeveel rente en aflossing bij elke termijn hoort op basis van je gekozen schema, zodat je bij de jaaraangifte precies weet welk bedrag je als renteaftrek kunt opgeven.

Extra aflossen of tijdelijk pauzeren

Een voordeel van lenen bij familie is de flexibiliteit. Wil je sneller van de schuld af omdat je een bonus hebt ontvangen of een erfenis? Dan kun je extra aflossen. Bij de meeste familieleningen is er geen boeterente, maar spreek dit wel van tevoren af. De geldverstrekker moet het bedrag immers ook kunnen missen.

Andersom kan het voorkomen dat de lener tijdelijk krap zit. Een aflosvakantie is dan een optie, mits je de pauze compenseert door later extra af te lossen. Let op: de totale looptijd van 360 maanden mag niet overschreden worden, anders vervalt de renteaftrek.

Fouten die wij in de praktijk tegenkomen

De meest voorkomende fout is dat er helemaal geen aflossingsschema wordt vastgelegd. Familieleden vertrouwen elkaar en denken dat een mondeling akkoord volstaat. De Belastingdienst denkt daar anders over: zonder schriftelijk schema is er geen bewijs dat de lening binnen 30 jaar wordt afgelost.

Een tweede fout is aflossen zonder duidelijk betaalbewijs. Contante betalingen of overboekingen zonder herkenbare omschrijving maken het lastig om achteraf te reconstrueren wat rente was en wat aflossing. Gebruik altijd een vaste omschrijving bij de overboeking, bijvoorbeeld "termijn 24 leningovereenkomst dd 01-03-2024".

Tot slot zien we regelmatig dat afspraken over aflossing botsen met de voorwaarden van de eerste hypotheekhouder. Als er een bankhypotheek naast de familielening loopt, eist de bank vaak een achterstellingsclausule. Die clausule kan beperkingen opleggen aan het moment en de hoogte van aflossingen op de familiehypotheek.

Lees verder