Wat is schenken precies?
Schenken is het overdragen van geld of bezittingen aan iemand anders, zonder dat je daar iets voor terug verwacht. In de context van ouders en kinderen gaat het meestal om financiële hulp: een bedrag voor de aankoop van een woning, geld om een studieschuld af te lossen, of kapitaal om een onderneming te starten.
Het verschil met lenen is essentieel. Bij een lening, zoals een familiehypotheek, moet je kind het bedrag terugbetalen, meestal met rente. Bij een schenking niet. Dat onderscheid heeft fiscale gevolgen: over schenkingen boven de vrijstelling betaalt de ontvanger schenkbelasting, terwijl een lening niet direct belast wordt (wel moet de rente worden aangegeven).
Wat ik in de praktijk vaak zie, is dat ouders een combinatie gebruiken. Ze verstrekken een lening aan hun kind, ontvangen rente, en schenken vervolgens een deel van die rente terug. Zo profiteert het kind van lagere netto woonlasten, terwijl de fiscale regels worden gerespecteerd. Dit vraagt wel om zorgvuldige administratie.
Waarom een schenkingsovereenkomst opstellen?
Een schenking hoef je niet per se op papier te zetten. Je kunt gewoon geld overmaken naar je kind en klaar. Toch raad ik vrijwel altijd aan om een schriftelijke overeenkomst te maken. De redenen zijn zowel praktisch als fiscaal.
Bewijs voor de Belastingdienst
Als je een beroep doet op een vrijstelling, wil de Belastingdienst kunnen controleren dat de schenking daadwerkelijk heeft plaatsgevonden en aan de voorwaarden voldoet. Een schriftelijke overeenkomst met datum, bedrag en voorwaarden is het beste bewijs. Zonder zo'n document kan de fiscus de vrijstelling weigeren.
Duidelijkheid binnen de familie
Geld kan gevoelig liggen in families. Door afspraken vast te leggen, voorkom je discussies later. Denk aan situaties waarbij er meerdere kinderen zijn: een overeenkomst maakt helder wat ieder kind heeft ontvangen. Ook kun je voorwaarden opnemen, bijvoorbeeld dat de schenking alleen voor de eigen woning mag worden gebruikt of dat het bedrag bij een scheiding niet gedeeld hoeft te worden.
Bescherming bij erfenis
Schenkingen worden bij het overlijden van de schenker soms verrekend met de erfenis. Een duidelijke overeenkomst voorkomt onduidelijkheid over wat als schenking en wat als voorschot op de erfenis moet worden gezien. Je kunt in de overeenkomst expliciet opnemen hoe de schenking zich verhoudt tot de toekomstige nalatenschap.
Maak je schenkingsovereenkomst in 3 klikken
Vul de gegevens in, kies je voorwaarden en download direct een kant-en-klare overeenkomst.
Vrijstellingen schenkbelasting: de cijfers
De Belastingdienst heft schenkbelasting over bedragen boven de vrijstelling. Die vrijstelling hangt af van de relatie tussen schenker en ontvanger. Hier zijn de bedragen voor 2026 (deze worden jaarlijks geïndexeerd).
Over de jubelton. Tot 2024 bestond er een verhoogde vrijstelling voor schenkingen ten behoeve van de eigen woning (de 'jubelton'). Deze is per 1 januari 2024 afgeschaft. De eenmalige verhoogde vrijstelling van ruim 31.000 euro bestaat nog wel, maar die mag voor elk doel worden gebruikt, niet specifiek voor een woning. Houd hier rekening mee als je oude informatie tegenkomt.
Over de tarieven. Wat je schenkt boven de vrijstelling, wordt belast. Voor kinderen geldt een tarief van 10% tot 158.669 euro en 20% daarboven. Voor kleinkinderen is het tarief 18% en 36%. Voor anderen (zoals neven, nichten of vrienden) geldt 30% en 40%. Meer over de fiscale kant lees je op de pagina over fiscaliteit bij familiehypotheken.
Meer details over vrijstellingen vind je op de pagina over vrijstellingen schenkbelasting.
Wat past bij jouw situatie?
Op familiehypotheekoverzicht.nl maak je eenvoudig de juiste overeenkomst — schenkingsovereenkomst of gecombineerd met een leningovereenkomst voor je familiehypotheek.
Schenken in combinatie met een familiehypotheek
Een populaire constructie die ik veel tegenkom, is de combinatie van een familielening met jaarlijkse schenkingen. De basis is simpel: ouders lenen geld aan hun kind voor de aankoop van een woning. Het kind betaalt maandelijks rente tegen een marktconforme rente. Die rente schenken de ouders vervolgens (geheel of gedeeltelijk) terug aan het kind.
Het resultaat: je kind heeft per saldo nagenoeg geen rentelasten, terwijl de constructie fiscaal correct is. Wel belangrijk: de rentebetaling en de schenking zijn twee gescheiden transacties. Je kind betaalt echt rente (en kan die aftrekken als het om een eigenwoninglening gaat), en jij doet echt een schenking. Beide moeten apart worden vastgelegd en geadministreerd.
Wil je deze constructie goed vastleggen?
Maak direct je overeenkomsten voor zowel de lening als de schenking.
Bereken je eigen schenk-leenconstructie
Vul je leenbedrag en rentepercentage in en zie direct hoeveel je kunt terugschenken binnen de vrijstelling. Inclusief overzicht van de netto maandlasten.
Wil je hier meer over weten? Lees dan het artikel over het combineren van een leningovereenkomst en schenkingsovereenkomst.
Heb je een hypotheek bij Triodos Bank, of overweeg je dat? Weet dan dat Triodos de schenk-leenconstructie niet automatisch accepteert. Lees meer in ons artikel over Triodos en familiehypotheken.
Zo werkt schenken in de praktijk
In mijn ervaring zijn er een paar zaken waar mensen tegenaan lopen bij het schenken. Hier deel ik de belangrijkste lessen uit de praktijk.
Schenk op het juiste moment
De jaarlijkse vrijstelling geldt per kalenderjaar. Schenk je op 31 december en nogmaals op 1 januari, dan heb je twee keer de vrijstelling benut in een maand tijd. Dit is volkomen legaal en een slimme manier om snel een groter bedrag over te maken zonder schenkbelasting.
Denk aan de uitsluitingsclausule
Veel ouders willen voorkomen dat de schenking bij een eventuele scheiding van hun kind naar de ex-partner gaat. Door een uitsluitingsclausule op te nemen in de schenkingsovereenkomst, blijft het geschonken bedrag buiten de gemeenschap van goederen.
Schenken aan meerdere kinderen
Als je meerdere kinderen hebt, is het verstandig om bij te houden wat je aan ieder hebt geschonken. Dit voorkomt discussies later, bijvoorbeeld bij de afwikkeling van een erfenis. Een schenkingsovereenkomst per schenking maakt dit overzichtelijk.
Vergeet de aangifte niet
Bij schenkingen boven de vrijstelling moet de ontvanger aangifte doen. Dit geldt ook als je een beroep doet op de eenmalige verhoogde vrijstelling, ook al is er geen belasting verschuldigd. De Belastingdienst wil dit gewoon weten. Doe de aangifte binnen twee maanden na het kalenderjaar waarin de schenking plaatsvond.
De 3 belangrijkste punten over schenken
1. Leg schenkingen altijd vast. Een schriftelijke overeenkomst beschermt je bij controle door de Belastingdienst en voorkomt discussie binnen de familie. Bij grotere bedragen is dit geen luxe maar noodzaak.
2. Ken de vrijstellingen. De jaarlijkse vrijstelling voor kinderen is 6.908 euro (2026). Daarboven betaal je 10% of 20% schenkbelasting.
3. Combineer slim met een familielening. Door rente te ontvangen en die terug te schenken verlaag je de netto woonlasten van je kind terwijl je fiscaal alles correct doet. Leg beide transacties apart vast.